Szlachta ograniczała nie tylko możliwość przenikania do miast, ale także utrudniała przenoszenie się z jednej wsi do drugiej, starając się utworzyć małe społeczności wiejskie, mające minimalne kontakty z otoczeniem, przez co uzależnione jedynie od swojego pana. Urzeczywistnienie tego programu nie było możliwe w ramach ówczesnej organizacji społeczeństwa.

Tworzono raczej większe układy społeczne, oparte na przynależności do jednego dobra, jednej parafii czy rynku lokalnego. Chłopi z najbliższych okolic spotykali się kościele parafialnym lub na targu w najbliższym miasteczku. Więzi bliskiego sąsiedztwa obejmowały od kilku do kilkunastu wsi. Oddziaływanie parafii osłabiało tendencje izolacyjne, brakowało jednak instytucji, które ułatwiałyby procesy integracyjne wśród chłopów na bardziej rozległych obszarach.

Więcej o społeczeństwie: kredyt na dowód